Maslow en bedrijfscounselling

Stress is momenteel ziekmaker nummer één.
Omdat ziekteverzuim een enorme economische factor vertegenwoordigt, staat de bestrijding van stress op de werkvloer volop in de belangstelling.
Zoals ook bij faalangst, kennen we twee soorten stress: positieve stress, die stimulerend werkt en tot creativiteit aanzet en negatieve stress. In counselling is logischerwijs vooral de laatste in beeld.
Tegenwoordig wordt er vaak onderscheid gemaakt tussen bazenstress, werkstress en mobbing.

  • Bazenstress
    Hierbij is sprake van een conflict met de leidinggevende. In dit geval wordt ook wel gesproken van de "productivity killer" (van Meer, 1997)
    De behoeftenlaag waaraan dan vaak niet aan wordt voldaan, is de laag van erkenning en waardering , maar het conflict kan ook zulke vormen aannemen dan ook de behoeft aan veiligheid (op de werkvloer) in het geding komt.
    Opmerkelijk in dit verband is dat het toonaangevende boek voor leiderschap van S. Covey de piramide van Maslow juist gebruikt om te laten zien hoe je de effectiviteit van leiderschap vergroot.

  • Werkstress
    Bij werkstress is er meestal sprake van een overmatige werkdruk, die een overbelasting na verloop van tijd veroorzaakt. Dit wordt ook wel 'surmenage' genoemd. Hoewel de verdere werkomstandigheden goed zijn (b.v. sfeer op de werkvloer) veroorzaakt langdurige overbelasting vaak fysieke uitputting, die verergerd wordt door dat de persoon zich niet meer kan ontspannen. Deze stress gaat al snel negatief werken op het ervaren van levensgeluk omdat je aan allerlei dingen niet meer toekomt (bijv. het onderhouden van sociale contacten). In de theorie van Maslow zien we dat tekort wordt gedaan aan de behoefte van sociale acceptatie, hoewel de persoon via zijn werk extra sterke prikkels moet ontvangen om gemotiveerd te blijven (erkenning en waardering, carričremogelijkheden). Anders kan een overspanning dreigen. Toch kan jaren goed gefunctioneerd worden terwijl er sprake is van overbelasting. Dit komt om dat de draagkracht van een persoon en zijn draaglast heel persoonsgebonden zijn.
    Bij de behandeling van een overspanning wordt vaak geadviseerd te gaan praten met een psychotherapeut.
    Vaak is dat niet nodig en volstaat counselling of coaching. En hierbij komt de theorie van Maslow weer in beeld: bij overspanning is er vaak iets mis met de omstandigheden, niet met problemen binnen de persoonlijkheid zelf (zie pagina 'werk').

    Veel ernstiger staat het met stress die veroorzaakt wordt door fobieën en posttraumatische stress-stoornissen (vaak aangeduid met PSST).
    Deze vormen van stress en de stress die optreedt als gevolg van persoonlijkheidsstoornissen zijn vaak onderdeel geworden van iemands persoonlijkheid. Hierbij zitten we vaak op de behoeften laag die Maslow aanduidt met "veiligheid".

  • Mobbing
    Een stressfactor die vooral vanuit België steeds meer aandacht krijgt, is pesten op het werk, aangeduid met "mobbing". Steeds meer wordt duidelijk dat dit nog een onderbelicht gebied is als het gaat om het veroorzaken van ziekteverzuim.
    Pesten op het werk heeft alles te maken met het overschrijden van grenzen tussen mensen. De behoefte voor veiligheid komt ook bij mobbing snel in de verdrukking (zie pagina 'de piramide apart').
    Bedrijfscounselling kan hierbij een signalerende en hulpverlenende rol vervullen. Ook worden binnen bedrijven vertrouwenspersonen aangesteld, preventieadviseurs en krijgen leidinggevenden hierop trainingen.
    Vooral in België is dit actueel sinds de wet van 11 juni 2002 die personeelsleden beschermt tegen deze vorm van geweld op de werkvloer.
Wilt u weten of u teveel last hebt van stress? Een luchtige site over stress, met veel info, en een stress-o-meter is: www.nuevenniet.com